Ülkemizde yeni inşaat teknolojileri ve yapı malzemelerinin kullanımı ile yepyeni yaşam alanları oluşuyor. Bir yanda bu hızlı değişim sonucunda, kent yaşamı değişiyor; diğer yandan da Türkiye’nin deprem riski artmış konut stokunun sağlıklı yaşam çevrelerine dönüşüyor. Ülkemizin deprem kuşağı üzerinde olması ve mevcut yapı stokunun dirençli malzeme ve teknolojilerle üretilmemiş olması toplumsal ve hayati bir risk oluşturuyor.
“Kentsel dönüşüm” nasıl ortaya çıktı?
Türkiye son 60 yılda, plansız ve denetimsiz gelişmeler nedeniyle kentlerini üç kez yeniden inşa etmek durumunda kaldı. 1960’lardan başlayarak kentlere akan göç dalgaları, sanayileşmenin de yardımıyla büyük kentlerde “gecekondu” denilen yeni bir yerleşme modeli oluşturdu. Öte yandan kentlerde bir de “zenginleşmeye bağlı olarak “apartmanlaşma” ortaya çıktı. Bu iki görünümlü kentsel yapıları, 1980’lerden sonra gecekondulara “tapu-tahsis” belgesi verilmesiyle apartmanlaşmalarına olanak sağlandı. Nitekim arka arkaya yaşanan depremlerde bu yapı stokunun nasıl büyük felaketlere dönüştüğü görüldü. Bugün “kentsel dönüşüm” denilen büyük dönüşümün de temel gerekçesini, bu süreçte oluşturulan yerleşmelerde ve yapılarda ortaya çıkan “yapı ve yaşam riski” oluşturmaktadır.
Bina Dönüşümü ve Kentsel Dönüşüm Nedir?
Kentsel dönüşüm, hem ekonomik ömrünü tamamlamış hem de yapı kalitesi nedeniyle deprem ve doğal afetlere karşı dayanıklı olmayan binaların yıkılarak yerlerine günümüzün gelişen inşaat malzemeleri ve teknolojisiyle inşa edilmiş, güvenli ve modern binaların inşa edilmesidir. Aynı zamanda, daha önceki yerleşme bütünlüklerinde oluşmamış ortak yaşam alanları ve kamusal alanlarla bütünleşik bir kentsel yapılaşma öngörülmektedir.
Bina Dönüşümü ve Kentsel Dönüşümün Amacı Nedir?
Son yıllarda büyük ivme gösteren inşaat teknikleri ve tesisat sistemleri daha güvenli yapılar ve daha kaliteli yaşam çevreleri oluşturulmasına imkan vermektedir. Kentsel dönüşüm de, hem yapı stoklarında oluşmuş riskleri ortadan kaldırmak hem de yeni yaşam koşullarına uygun yerleşmeler yaratmayı amaç edinmektedir. Bu nedenle, binalardan başlayarak uygulanan kentsel dönüşümler çağdaş, güvenli, enerjiyi verimli kullanan binalar inşa etmeyi hedeflemektedir.


